Wie staat er voor de klas?

Duur:
Het verhaal achter de Duurzame Klas & de Kidsclub.

Of de kinderen duurzaam bewuster zijn? Zeker weten!

Duurzame klas X Club Kakatua

Het ontwikkelen van een kosmische grondhouding waarin kinderen verantwoordelijkheid nemen voor de balans in het universum, dat zou de prioriteit moeten zijn in ons onderwijs. Zeker in de wereld van nu, die helaas uit balans is door klimaatverandering, milieuvervuiling, afname van biodiversiteit en ontbossing. Die disbalans is terug te voeren op de leefwijze van de moderne mens. Het is dus ontzettend belangrijk dat we ervoor gaan zorgen dat de nieuwe generaties leren van de fouten die gemaakt zijn door de voorgaande generaties. En leren, dat begint op school.

Op de kidsclubpagina kun je inspiratie opdoen voor hoe je dit kunt doen. Je kunt aan de slag gaan met de snelle starters en/of meedoen met de projecten. Aan een project kun je meerdere weken werken met klas en ik zal je hiervoor stap voor stap input geven waarmee je het proces in je klas op gang kunt brengen. Uiteindelijk hoop ik dat jullie net zo enthousiast als ik worden van de duurzame ontwikkelingen die we hier delen!

De visie van Montessori, dat kinderen moeten leren verantwoordelijkheid te dragen voor het in stand houden van de balans in het universum, sluit naadloos aan op het hedendaagse belang voor een duurzamere wereld.

Aangenaam!

Mijn naam is Tessa Hoogeland. Ik ben 26 jaar en begin na de zomer aan mijn vierde jaar op de Montessorischool van Lith in Deventer. Graag vertel ik jullie hoe ik erop gekomen ben om te werken aan een duurzame klas.

Ter afronding van de tweejarige montessoriopleiding zette ik een experiment op over duurzaam bewustzijn.

Het viel me al langere tijd op dat de kinderen zich niet bewust waren van hun materialisme en de problematiek ten aanzien van het milieu en het klimaat als gevolg van ons luxe leventje. In de klas zag ik kinderen achteloos een liniaal doormidden breken en schouderophalend een nieuwe kopen. Verder belandden pakjes drinken in de oud papierbak en appels waarvan één hap gegeten is in de prullenbak. 
Voorafgaand aan het experiment heb ik al op verschillende manieren geprobeerd om kinderen bewuster te maken op dit gebied. Zo zijn we op mijn initiatief in de hele school begonnen met het scheiden van plastic afval. 
Mijn ervaring was dat het behandelen van dit soort onderwerpen, als losse lesjes of kortstondige thema’s, maar tijdelijk bewustzijn oproepen bij kinderen. Een korte periode waren ze er dan mee bezig, maar daarna ebt het weg en lijken ze het weer snel te vergeten. Je wilt natuurlijk dat er daadwerkelijk iets verandert in hun houding. Daarom ben ik middels experimenten gaan kijken op welke manier ik duurzaam bewustzijn bij de kinderen kan bestendigen.

Onze kosmische taak is volgens Maria Montessori dat we ervoor zorgen dat kinderen een kosmische grondhouding ontwikkelen waarin ze verantwoordelijkheid nemen voor het in stand houden van de balans in het universum. Deze balans heeft alles te maken met duurzaam zijn, omdat duurzaamheid gaat over het binnen de draagkracht van de aarde blijven en het niet meer nemen van de planeet dan hij kan opbrengen.

Na flink wat research ben ik met duurzaamheid aan de slag gegaan als kosmisch onderwerp (Montessori vak: wereldoriëntatie). De kinderen bleken enorm geïntrigeerd door het feit dat bomen en planten het tegenovergestelde doen van mensen, namelijk CO2 omzetten in zuurstof. Op basis daarvan hebben we volgens de stappen van onderzoekend leren een aantal weken gewerkt aan een gezonde leefomgeving in onze klas. Dit heeft uiteindelijk geresulteerd in een klas vol zuurstofrijke planten. Tijdens dit experiment ontstond er een veel krachtigere leeromgeving dan toen ik aan de kosmische thema’s van de methode werkte. Werkjes waren toen meer individueel en vluchtig. Precies het tegenovergestelde van ‘groot werk’ waar Maria Montessori over spreekt.

We hebben dus als leerkracht en leerlingen gezamenlijk gewerkt aan een groot concreet project: een duurzame klas. Ik heb de kinderen nooit zo enthousiast, betrokken en gemotiveerd gezien tijdens een kosmisch onderwerp. Ik ben van mening dat ze tijdens dit project dingen geleerd hebben die ze nooit meer zullen vergeten en dat ze talenten ontdekt hebben bij zichzelf, waarvan ze niet wisten dat ze die hadden. Zo gingen kinderen aan de slag met meten van de ruimtes in de klas, voor hun ontwerptekeningen van een groene klas. Ze dachten na over materiaalgebruik en de kosten. Om het project te bekostigen bedachten de kinderen een zwerfafvalsponsoractie waarmee we bijdroegen aan een schonere natuur en tegelijkertijd geld konden ophalen voor ons project. We haalden 49 kilo zwerfafval uit het park en deden de vreemdste vondsten. Daarmee haalden we ruim 600 euro op voor een klas vol planten. Daarbij leerden de kinderen over verschillende soorten afval, maakten ze filmpjes voor het jeugdjournaal en de gemeente over hun sponsoractie. Kinderen hebben gezaagd, getimmerd, geboord, macramé planthangers geknoopt, bloempotten bekleed met textielresten, planten gepoot en zich verdiept in de verzorging en het onderhoud van verschillende zuurstofrijke planten.


Na dit project zijn we enthousiast aan het werk gegaan met andere duurzame onderwerpen. Zo hadden we dit schooljaar een Sinterklaasfeest met alleen maar tweedehands cadeautjes en uiteindelijk hebben we een ontzettend belangrijke beslissing genomen: We hebben schoolbreed ruimte gemaakt voor duurzaamheid & toekomstkunde. Hiervoor hebben we ruimte gemaakt door 50 % van de wereldoriëntatie thema's los te laten. Want als er wat bij komt, moet er ook wat af. We werken nu aan twee thema's wereldoriëntatie per jaar en twee thema's duurzaamheid en toekomstkunde.

Of de kinderen duurzaam bewuster zijn? Zeker weten.

Ik zie dat kinderen bewuster omgaan met materialen en elkaar aanspreken en discussiëren over of een bepaalde handeling duurzaam is of juist niet. Kinderen komen met vragen, het onderwerp leeft écht in de klas. Zo weten de leerlingen ook dat er nog veel meer te doen is aan duurzaamheid en zij (en ik) kunnen niet wachten om daar mee verder te gaan en onze klas nog duurzamer te maken.


Doe jij ook mee?

Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Club Kakatua en blijf op de hoogte van de nieuwste projecten, artikelen & Kidsclub lessen!

PS: Kijkje achter de schermen van Tessa's klas? Ga naar het eigen instagram kanaal van de Duurzame Klas.